ستاد عمره دانشگاهيان نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاهها

متن كامل :

پس از پيامبر(ص) مدينه مركز خلافت شد. از اين رو مكه، موقعيت سياسي خود را از دست داد. خاندان بني‎اميه كه در اواخر حيات پيامبر(ص) مسلمان شده بودند اينك به مدينه آمدند تا از مناصب سياسي بي‎بهره نمانند. در زمان خلافت علي(ع)، مركز خلافت به كوفه منتقل شد. بنابراين مدينه نيز اهميت سياسي خود را از دست داد. در اين زمان و پس از آن مكه و نيز مدينه توسط حكامي اداره شدند كه خليفه منصوب مي‎نمود. پس از واقعه ی كربلا، خاندان زبير در حجاز به قدرت رسيدند. ابن زبير در حدود 10 سال از مكه بر حجاز و عراق حكومت كرد تا آنكه در سال 73 هجري حَجّاج به مكه حمله آورد و ضمن آتش زدن كعبه، ابن زبير را در مسجدالحرام به دار آويخت. ابن زبير طي حكومت خود بر مكه، كعبه را مجدد ً‌از پايه بنا كرد و بخشي از حجر اسماعيل را داخل كعبه نمود به علاوه درِ ديگري هم در ضلع روبروي در فعلي، در كنار ركن يماني باز كرد. با آمدن حَجّاج، بار ديگر كعبه تخريب و مانند همان كه پيش از زمان ابن زبير بود ساخته شد. مكه در سال 130 هجري به دست خوارج افتاد. اما بيش از يك سال بر آن مسلط نبودند. زيرا باز امويان بر آن مسلط شدند كه دولت آنان نيز ديري نپايد؛ زيرا در سال 132 عمر دولتشان براي هميشه در شرق اسلامي به پايان رسيد. در زمان حاكميت بني عباس بر حجاز شورش‎هاي بسياري در مكه بروز كرد. مسبّب اين شورش‎ها علويان بودند كه البته بسياري از آنها از امامان شيعه حرف شنوي نداشتند و هم از اين رو برخي از آنان را مشكل بتوان شيعه ناميد. از جمله ی‌ اين قيام‎ها قيام حسين بن علي معروف به شهيد فخ در سال 169 بود. منطقه‎اي كه او و يارانش به شهادت رسيدند تا به امروز بنام « منطقه ی الشهداء» باقي است. البته شهيد فخ در شمار علوياني است كه از سوي امامان شيعه (ع) مورد تجليل قرار گرفته‎ است. ] مقاتل الطالبين: 366، بحارالانوار: 48: 164[، قبر او ‌و يارانش در منطقه ‌شهداء در نزديكي مسجد تنعيم واقع است. در سال 199 حسين افطس قيام كرد و مدتي مكه را در اختيار خود داشت. در سال 202 باز علوي ديگري بنام ابراهيم بر مكه غالب شد كه توسط عبا سيان از آنجا رانده شد. مأمون در زمان حكومت خود دست علويان را بر مكه باز گذاشت. پس از او باز حكومت مكه را از آنان باز پس گرفتند و بنابراين شورش‎ها باز آغاز شد. سرانجام مكه در 317 به دست قرامطه افتاد. آنان حجرالاسود را برداشته به «اَحساء» بردند. سرانجام پس از بيست و دو سال آنرا بازگرداندند. در حدود پنجاه سال بعد فاطميان در مصر به قدرت رسيدند. همزمان مكه نيز به دست يكي از سادات به نام جعفر بن محمد افتاد. پس از اين مكه تا سالها در دست سادات حسني كه آنان را اشراف مي‎ناميدند باقي بود و عباسيان و فاطميان هيچ يك بر مكه نفوذ نداشتند.. گرچه بعدها ميان اشراف بر سر حكمراني اختلاف پديد آمد و سلسله‎اي توسط سلسله ی ديگر از تاريخ محو شد. اما مكه كماكان در دست شيعيان باقي بود. البته بسياري از آنان زيدي يا اسماعيلي بودند نه شيعه ی دوازده امامي. سرانجام صلاح‎الدين ايوبي بر مكه تسلط يافت. سپس در ميان دولت مماليك مصر و آل رسول در يمن و نيز مغولانِ ايران بر سر تسلط بر مكه رقابت بود. تا آنكه عثماني‎ها در سال 923 بر اكثر سرزمين‎هاي اسلامي و به تبع آن بر حجاز مسلط شدند. حاكمان دست نشانده ی عثماني با آنكه بعضاً از همان اشراف مكه يعني سادات حسني انتخاب مي‎شدند؛ اما شروع به سخت‎گيري بر عليه شيعيان و حجاج ايراني نمودند سرانجام در سال 1047 ايرانيان را از حج منع نمودند و در سال 1088 شيعيان مكه را قتل عام كردند. در همين دوران رساله‎هاي فراواني در تكفير شيعه توسط علماي مكه نوشته شد و برخي از فقهاء سنّي به جنگ با شيعيان فتوي دادند. نتيجه ی‌اين اقدامات سرانجام به حمله ی افاغنه به اصفهان انجاميد و دولت شيعي صفويه سقوط كرد. در سال 1157 يعني در بحبوهه ی حمله ی‌ نادرشاه به امپراطوري عثماني و تصرف عتبات عاليات، در حرمين اعلام شد كه تمامي خطيبان به طور رسمي در منابر شيعيان را لعن كنند. در همين سال محمد بن عبدالوهاب به تبليغ تفسير نوين خود از اسلام پرداخت؛ محمدبن سعود حاكم دِر‏‎‏ْعيه كه مريد و تحت تأثير افكار ابن عبدالوهاب بود، نجد و سپس عروض و حجاز را در پي نبردهاي خونين تصرف كرد. مكّه و مدينه بارها دست به دست شد. عالمان سنّي آن ديار كه تفسير محمد بن عبدالوهاب را از اسلام نمي‎پذيرفتند بارها به ارتداد او فتوي دادند. سرانجام حرمين به دست وهابيان افتاد و بسياري از عالمان سني قتل عام شدند. حكومت آل سعود بيش از هفتاد و پنج سال دوام نياورد. سرانجام ابراهيم پاشاي عثماني باز جزيره ی‎العرب را ضميمه ی امپراطوري عثماني كرد و حاكمان سعودي را كشت. خاندان سعود پس از آن براي مدتي قريب هشتاد سال در عزلت روزگار گذراندند. در اين دوران باز اشراف حسني بر مكه حكومت مي‎كردند. اما اين حكومت دوام نياورد؛ زيرا حمله ی دول اروپايي دولت عثماني را ضعيف و ضعيف‎تر مي‎نمود. سرانجام يك ملّي‎گراي عرب به نام شريف حسين با حمايت انگلستان توانست بر حجاز و عراق مسلط شود. اما قدرت شريف حسين دوامي نيافت. زيرا وهابيان نجد توانستند با رهبري جديد نجد را تصرف كنند و به آرامي به سوي حجاز حركت نمايند. رهبري فعلي وهابيان را ملك عبدالعزيز در دست داشت او توانست با پشتوانه ی قبايل بر طائف مسلط شود. سپاه شريف حسين شكست خورد و به جدّه گريخت. عبدالعزيز مكه و سال بعد مدينه را تصرف نمود. با تسلط سعودي‎ها بر حرمين و توسعه ی دولت آنان به تدريج كشور جديد عربستان سعودي شكل گرفت و تا به امروز فرزندان عبدالعزيز بر اين كشور حكم مي‎رانند.