ستاد عمره دانشگاهيان نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاهها

متن سفرنامه :

او و دیگر هیچ قسمت دوم
چرا روزگار چنين بازي آغاز كرد . . . ؟
قلم به انتها رسيده است و نمي تواند آنچه را مي يابد بر تارك سخن بيارايد . گام هايم استوار نيست و هر آن است كه زبريِ زمين را بيازمايد . نفس در سينه ام حبس شده است . اين كوچه آنقدر زخم خورده كه روزهاي خوش خود را از ياد برده است ؛ روزهايي كه پيامبر با اهل بيت خويش از خم اين كوي مي گذشتند و فاطمه ( عليها السلام ) در كنار پدر آرامش مي يافت . چند صباحي مهرباني بر مدينه حكم مي راند ، اما اكنون عنبرهاي آويزان به ديوار سوخته اند و بوي خاكستر فضا را پر كرده است . ديگر تاب ديدن ندارم ، مي خواهم از اين شهر ماتم زده بيرون شوم و در آن سوي ديوارهاي شهر در فكر فرو روم كه چرا روزگار چنين بازي آغاز كرد . . . ؟ وجدانم بيدار است و دوده هاي چسبيده به ديوار را مي بيند و جوابم را از شهر خارج نشده مي گويد : « خداوند سرنوشت قومي را تغيير نمي دهد تا آن زمان كه خود بخواهند . . . ! » ( 1 ) و براي اين ديار اين خواستن ساليان بسياري به درازا انجاميد و نيك سرشتان اين قوم و ريحانه هاي خزان شده ، چهره در نقاب خاك كشيدند و جاري شدن حكم خدا را به چشم نديدند . . . !
ـــــــــــــــــــــــــــــــــ
1 . رعد : 12 ،. . . إِنَّ اللهَ لاَ يُغَيِّرُ مَا بِقَوْم حَتَّي يُغَيِّرُوا مَا بِأَنفُسِهِمْ . . . .
نمي خواهم تسليم شوم
چشم باز مي كنم . نور مستقيم آفتاب بر پلك هايم سنگيني مي كند . عرق بر پيشاني ام بازي و قطره هاي آن بر كناره صورتم به پايين مي رود . لب هايم از خشكي تكيده و تشنگي بر اراده ام چيره شده است . ضعف و بي حالي سراسر وجودم را فراگرفته و قدرت دروني ام را به سكوت فرا خوانده است . صداي گام هاي باد با شن هاي روان با خويش برداشته ، مرا هراسان مي سازد ؛ هراس از تلف شدن در ثانيه هاي تنهايي . نمي توانم از جاي برخيزم و سايه اي را بيابم و يا به درون مدينه باز گردم و كاسه اي آب طلب كنم . نشانه هاي ترس در چهره ام نمايان شده است ، اراده ام را فرا مي خوانم ليك او نيز تواني در خويش نمي يابد ، نمي خواهم تسليم شوم اما ديگر چاره اي ندارم ، نيرويي مرا ياور نمي شود ، چشم فرو مي بندم . . . !
سايه اي در برابر خورشيد ايستاده است ، شايد تكه ابري نور را در خود فرو برده اما هنوز پاهايم در آفتاب سوزان گرفتار مانده ، آرامشي دامنه دار وجودم را تسكين مي دهد ، تشنگي فراموش شده ، آه ! خداي من ! چه هنگامه اي برپاست و اين سايه چيست ؟ آرام پلك ها را از هم مي گشايم ، فردي ايستاده و بر صورتم سايه انداخته ، چهره اش را نمي بينم ، نوري زيبا از وجودش موج مي زند ، در كنارش آرام شده ام و او را مي نگرم . لب مي گشايد و آهسته مي گويد : نمي خواهي تا آخر داستان ، اسب زين كني ؟ برخيز ، قلم را ما به جريان مي اندازيم . . . ؟ !
سراي را حكايتي ديگر است
ديده دل بر كوچه هاي بني هاشم فروبسته و چشم گشوده ام . برگوشه چراغي سنگي ، چمباتمه زده ام . در صحن مسجدالنبي ، بر روي سنگ هاي سياهي ريخته ، سر بر مي گردانم و به گنبد سبز پيامبر نگاهي مي اندازم ، نيرو مي گيرم براي ادامه راه ، تا پايان كوچه بني هاشم . درونم آشوبي است و دردناك از هجمه بي مهري بر ديوارهاي اين كوي . برپايه سنگي چراغ تكيه مي زنم و به قامت مي ايستم ، از صاحب مجلسِ انس مي خواهم آسودگيِ مي ناب عشق را در تك تك دالان هاي وجودم جاري سازد تا مست و رها از خاكيان ، آنچه در پيش رويم چون نگيني به جا مانده در خاك جلوه نمايي مي كند ، بر پرده چشم به تصوير كشم و باور حضور را دريابم . . . كمر همت بسته و به راه مي شوم ، شوق ديدار مرا فراخوانده و غريبي در دل مانده ، گمشده اي كه اكنون در وادي نور راه يافته و به قبرستان رحل اقامت افكنده . آري ، قبرستان ! جايگاه مردگان ! اما اين سراي را حكايتي ديگر است . ابديت از دور نمايان است ، گرچه از گذر نگاه پنهان ، زندگي در وراي ميله ها در جريان است و سرشت ها در غم آنان پريشان . تنها چند گام ديگر تا بقيع . . .
تعصب ، خشكي ، بر رداي اينان نقش بسته است
آنچه در آستان دوست دل مي آزارد ، صداي گام هاي تزوير و زور در جوار دنياي انديشه و عشق نبوي است ، حضور چكمه هاي لباس سبز برتن كرده آماده يورش ، گويي فتنه اي جان گرفته كه اينان با اخم هايي در هم فرو رفته و دست بر كمر نهاده ، رهگذران آستان را با بدبيني مي نگرند و تنها در پي يك بهانه بر اندامشان هجوم مي برند و همدوش اينان ، تبلور تحجّر و تك بعدي نگري به ساختار دين قدم مي زند ؛ افكاري تنيده در گذشته اي نه چندان دور ، برداشتي نا زيبا از جريان زلال انديشه ديني ، واژه اي نامفهوم در تاريخ اسلام و ريشه در جاي ديگر كاشته . تعصب ، خشكي ، بينشي كف آلود ، نام هايي كه بر رداي آنان نقش بسته است ، در پيكره هويتي شان عقل به نيستي رانده شده و خرد ورزي و انديشيدن در باطن كلام گويا معنايي سبك است . لباس تزوير بر تن كرده و نقاب بدبيني و سطحي نگري بر چهره زده اند . افسوس كه عقلانيت در گفتار اين سرزمين كفي بيش نيست و انديشه هاي افق گرا و ژرف نگر منبر خويش به باورهاي قشري نگر و سست پايه سپرده اند و تنها ثروت آرميده به قدرت مي تواند چكمه هاي زور مآب و انديشه هاي تزويرگون را هم پياله هم سازد . . .
بقيع قد خميده است !
بقيع در مقابلم خود نمايي مي كند. بقيع قد خميده است و زخم هاي فراوان نشان از دردهاي نهاني دارد ؛ دردهايي خفته در زير خروارها خاك اما بيدار و ممتد تا بيكران . يك قبرستان و دنيايي از واژه ها ، سرايي كه در ذهن ظاهربينان پراكنده در پيرامون ، چون وارد شدي ، ديگر نشاني براي يافتن تو نيست و بايد فراموش شوي ، چگونه در گردش روزگار پنهان نشده و ساكنانش در هر قدم ثانيه رخ بر افروخته تر و زيباتر به حيات ادامه مي دهند ؟ يك قبرستان و غوغايي برپا از گذشته هاي دور و رفته تا آينده اي دور . فريادي در گلو مانده ، حنجره هايي از كين زخم برداشته و جگرهايي از نفاق بر تشت ريخته . . . و يك آرامگاه كه در نگاه دگر انديشان تحجّر نما ، خانه فراموشي است ، چگونه مي شود كه لحظه اي غوغاي ناله ها و ضجه ها از ديوارهاي بلندش به پايين كشيده نمي شود ؟ و تنها يك سخن ذهن را آرام مي كند ، بقيع يك قبرستان نيست . . .
اينجا بهانه اي كافي است تا اشك . . . !
از پله ها تك به تك بالا مي روم ، جوي هاي اشك برپشت پلك هايم سنگيني مي كند و تنها بهانه اي كافي است براي جاري شدن . صداي شيون مي آيد ؛ گريه هايي در گلو مانده . سر بر مي گردانم و به پشت سر خويش خيره مي مانم . در سياهي شب و خفتگي مردمان ، گام هايي به اين سوي مي آيد و تابوتي بر دوش . تيرگي شهر بر روشنايي آنان دوده اي نينداخته و همچون بلورهاي نور ديده مي درخشند . با سيمايي حزن آلود و قطره هاي اشك كه بر محاسن مي غلتد ، اما چرا در خفاي شب ؟ تابوتي كبود و نيم سوخته ، قطعه اي نور بر خود سوار دارد و
كودكاني كه پا برهنه و سر عريان در پي اين تابوت مي دوند ، بدرقه اي كوتاه ، گويي او در اين جهان هيچ آشنايي نداشته و يا در اين سرزمين غريب و درمانده اي بيش نبوده كه پس از مرگش تنها چند نفر پايه هاي تابوت او را گرفته اند تا در دل تاريكي به خاكش بسپارند . . . !
قلبم از سينه برون مي افتد و سراسيمه در پي جنازه او روان مي شود ، بي اختيار به دنبالش كشيده مي شوم . عرق بر پيشاني پاشيده و نفس به آخر رسيده ، بر سر يك پيچ سر مي چرخاند و لبخندي تلخ بر لبانش جاري مي شود و زير لب مي گويد : بنويس آنچه مي بيني كه مي روم امانت بازگردانم . . . ! شيرازه وجودم از هم پاشيده شده ، مصيبت دردي كه در پيش رو در حركت است ؛ او علي (عليه السلام) است و آن كه بر دوش مي كشد ريحانه حضرت رسول ، زهرا ( عليها السلام ) ، و در زير تابوت ، سلمان و ابوذر و ديگري كه نمي بينم او را . . . !
نور رمق رفته را به ميهماني فرا مي خوانم . ترانه هاي اميد دالان هاي وجودي ام را حيات بخشند و روشنايي را ميزبان شوند . بر روي زمين آوار شده ام و تكيه بر ديوار بقيع داده ام و دست بر ميله هاي سبز فام مشبك آن انداخته ام تا بر روي سنگ فرش ها پهن نشوم . درد سينه ام را فشار مي دهد و بوي ناملايمتي و بي مهري ها هر آن است كه بيمارم كند . درخويش فرو رفته ام و درونم در عطش ديدار لب خشكانده ، افكارم در جريان گذشته اين ديار متلاطم شده اند و هر لحظه آتشفشان وجودم فوران خواهد كرد . تابوتي كبود و نيم سوخته و آن كه بر آن آرميده ، در تنهايي به سراي ديگر برده مي شود . آخر مگر او پاره جگر رسول نيست ؟ مردم در كجاي مجلس حزن جاي گرفته اند . هنوز نفهميده اند كه از بيت الأحزان ديگر فريادي به گوش نمي رسد تا آرامش پوشالي و باورهاي خيالي آنان را بر هم زند ؟ مردم در خواب غوطه ورند و از بيدار شدن مي هراسند ، اين ديار نفرين شده است . . .
آي مدينه ! بيدارشو ، ميوه دل پيامبرِ تو از كين اهالي ات در كوچه ها سرگردان است تا چشم ها رفتن او را نبينند . او همچون بي پناهان و حومه نشينان بر دوش روان شده و به آسمان برده مي شود . آي مدينه ! بيدار شو ، تو را چه شده است و بر كدامين نگون بختي گام نهاده اي كه چنين سرمايه هستي را غريبانه و بينوايانه به سوي پستوي خاك مي كشند . . .
مدينه ! صدايي نمي شنود ، طلسم شده و در سايه فرو رفته ، كارواني اندك كه پاكترين زن را در خلوت نيمه شب كوچه هاي اين وادي نفرين شده ، از هراس بي حرمتي مردمانش در خفا و پشت پندارهاي واهي مدينه به ديار باقي رهنمون مي شوند . خورشيد در خانه مانده و ابرهاي تيره نور را در خود گرفتار ساخته اند . لباس تزوير و ريا دامن ساكنان را چركين نموده ، ياوران را ديگر نداي ياري فرياد نمي شود و مهاجران را سختي راه شايسته نمي نمايد . آنان كه محمد ( صلّي الله عليه وآله ) را ستودند و در جحفه دست بر دست او نهادند و قسم ياد كردند ، هارون را تنها نمي گذارند ، حال لباس فراموشي برتن آويخته اند و مي گويند : ما او را دوست داريم مانند ديگران !
و او تنها مانده ، تكيه گاهش بر دوش هايش سنگيني مي كند و پيكر آزرده اش به پدر بازگردانده شده ياري در كس نمي بيند ، تنها چند انگشت كه نمي توانند مشت شوند و به پا خيزند .
آي مدينه ! بيدار شو ، لباس سستي از تن بر كن ، ترس به كناري نه . با بهترينِ خويش بي مهري مكن . قيام كن .
نگاه كن . كوچه هاي تنگ تو شاهد خواهند بود بر بي مروّتي رهگذرانت ، آنگاه كه مهربان ترين مادر را با دلي پريشان و ديده اي نگران ، تني كبود و سياه از جفاي در و ديوار ، از ميان ديوارهاي در آغوش گرفته ات خراشيده پيكر به فردا رهسپار مي شود و شكوه هاي ناگفته خود را به آخرين رسول خواهد گفت . . . ! و آيا تو اي شهر پيامبر ! تاب نفرين او را داري . . . ؟ ! مگر كلام او را به خاطر نداري كه هر روز زمزمه مي كرد : فاطمه ( عليها السلام ) پاره تن من است . هركس او را شادمان سازد مرا شادمان ساخته و هركس او را بيازارد ، مرا آزرده كرده ، فاطمه عزيزترين مردم براي من است . . . !
و تو اي مدينه ، اي گذرگاه قرآن ، اي دار الحكومه پيامبر ، عزيزترين مردم را در پيچ كوچه هايت تنها رها كردي و در برابرش قد بر افراشتي . فدك را در مالكيت خويش خواندي و او را به مبارزه طلبيدي براي بازپس گرفتن حق خود ؟ ! اصالت بر باد رفته شريعت اسلام ، فاطمه را نگريستي . ايستاده قامت ، چادر بر زمين كشيده و خاك كوچه ها بر سياه جامه اش نشسته ، آيا هنوز فرياد جگر سوز او را به ياد داري كه چگونه ستون هاي مسجد را از بيم مي لرزاند ، ليك گوش هاي موم بسته مردمانت هيچ نمي شنيد :
اي مردم ، چه شتابان به سوي سخن باطل روي آورديد و از عمل زيانبار باكي نداريد . آيا در قرآن تدبّر نمي كنيد ؟ يا اين كه بر دل هاي شما مهر زده شده است . . . !
صداي فاطمه اندوهگين و چهره اش از اشك رنگين ، آنگاه كه ياد پدر مي كند ؛ با رحلت او تاريكي بر زمين چيره شد و ستارگان در مصيبتش رنگ باختند ، اميدها مرده و كوه ها فرو افتاده اند ، حريم ها شكسته شده و حرمت ها نيز با مرگ او مرده اند . آهاي پسران قبيله ! آيا درست است كه ارث من پايمال شود ، در حالي كه شما مرا نگريسته و سخنم را مي شنويد ؟
بانوي گيتي از كدامين ارث سخن مي راند ؟ فدك ؟ ! باغي رها در آن طرف مدينه ، در دور دست . خشم زهرا براي تكه زميني كوچك مي تپد و چنين آشفته وار كوچه هاي مدينه را مي دود ؟ ! نه ، فدك بهانه اي است براي آغاز يك نهضت و خروش بر ذهن نيرنگ خوي امت ؛ آنان كه خود را وقف دين مي نامند ، كه فاطمه را احتياجي به خرم باغي در افق نيست !
فريادش سخن از حكايت ديگري دارد . او به پا خاسته براي يك هدف و بينش . در طلب حقّ انسان كمر راست كرده وبراي نجات بشر در زير سقف ايستاده است .
فرياد او بر بيداد روزگار و بدعهدي دوران و تن پروران خزيده در خلوت است ، كه چگونه بدن پاك رسول بر زمين مانده ، حقيقت را رها كردند و رهبري را به شورا نهادند و بنيان تفرقه در دين خدا را نهادينه كردند و رياكاري ها و بدانديشي ها قد بر افراشت و بر يك رنگي و يك دليِ اسلام آوران تاخت.

بقيع ، سرايي كه زمزمه نامش در دل ها آشوب به پا مي كند !
وارد قبرستان شده ام ، با گام هايي ترك خورده از جور زمان و دلي تكيده از بيداد مردمان و با چشماني زخم خورده از تازيانه هاي قوم به قهقرا بازگشته و به جاهليت رفته . در همان گام آغازين ، واژه هاي تنهايي ، بي كسي و درد و رنج در ذهنت نقش مي بندد . بوي غربت فضا را پر كرده است و نفس از سنگيني هوا باز دم نمي كند . اينجا نشاني براي رفتگان نيست و تنها تكه سنگ هاي پراكنده جاي مانده در خاك تو نهيب مي زند كه اين منزل گروهي از آدميان خفته در خاك است . پس به دنبال گمشده خويش مباش و آن را كه چشم فرو بست ، در كنجي رها كن و برو و برايش هيچ نشاني مگذار . . . ! ليك قهر زمان و فرسايش ثانيه ها ، جايگاه برخي از ميهمانان بقيع را نتوانسته از خاطر محو سازد و نام زيبايشان بر خاك بي نشان حك شده است . بقيع ، سرايي است كه زمزمه نامش در دل ها آشوب به پا مي كند و جويبارهاي اشك بر گونه ها جاري مي سازد . دل مي سوزاند . آتش مي زند و خاكستر مي كند . تاريخ را در يادش سياهپوش و تكرار داستان غم پروري اش هر ثانيه پرخروش مي كند ، همين تكه جايي است برآمده ز خاك كه در ميان مدينه جاي گرفته است . اما اگر نيك نظر بيفكني و پرده هاي بي خبري و ظاهر بيني را دريده و نقاب كج انديشي را از صورت بركني ، ژرفاي اين سكوت گريزي و ناله گزيني را خواهي يافت . بقيع تكه زميني بيش نيست كه جسدهاي آدميان بسياري را در آن به امانت نهاده اند ليك بايد تيزبين شد و تاريخ را ورق زد و دانست كه چرا يك قبرستان انبوهي از درد ، غربت و تنهايي را در سينه حبس ساخته است ؟
بارگاه ذخيره هاي الهي در گيتي
اينجا بقيع است ؛ دياري كه نيكان فراواني در آن آرميده اند و امتداد حضورشان اكنون را نيز در سيطره خود فرو برده است . جا پاي برگزيدگان خدا و بيت الأحزان دوستان ، اين چراغ هاي افروخته آسمانِ دين الهي . چون وارد مي شوي ، بايد سر پايين اندازي و از صاحبان انس اذن حضور بگيري ، با احترام پيش آيي و ذهن از رخوت و شهوت خالي سازي كه زشتي و پليدي در فطرت رهروان خاندان رسول ( صلّي الله عليه وآله ) نمي گنجد . بر ميله ها چنگ زني و روح به پرواز درآوري و بر صاحبان انديشه و خِرد ، مفسران رفتاري قرآن و رهبران بندگان خداي سبحان سلام كني و به حضور در آيي .
و برابرت ، در سايه قوس گيتي و در لواي كمان تنيده به ديوارهاي سنگي ، كه نشان از پايه هاي بارگاهي بوده ، چهار نفر سكني گزيده اند . ديوار به ديوار هم ، چهار رهبر ، چهار امام و در پيرامون ، عباس بن عبدالمطّلب ، نخستين مفسّر قرآن و فاطمه بنت اسد ، بانويي در كعبه پناه جسته ، آغوش خاك در آغوش گرفته اند . در بُهت فرو مانده ام از غربتي كه هر دم از ميانه خاك بال مي گشايد و آسمان مي سايد . حضور تجلّي اراده خداوند بر زمين ، در ذهن اين پندار نوپاي صدساله ، به كنجي رانده شده و بارگاه ذخيره هاي الهي در گيتي به ويرانه اي بدل گرديده و يكّه اثرشان تكّه سنگ هايي است كاشته در زمين ، ليك گويي اين تحجّر مسلكان نمي دانند كه انديشه هيچگاه فراموش نمي شود ، حتي اگر ردّ پايش را بر روي زمين شخم زني !
مدينه ! تو هنوز در پندارهاي واهيِ خود اسير مانده اي ، چشم هاي خويش را به هم دوخته اي و نمي خواهي نفاق ، دو رويي و ريايي ، كه در سرزمين ايثار و فداكاري جان گرفته است ، باوركني . تكّه هاي جگر كه بر تشت ريخته مي شود و مظلوميتي كه آفاق را به درد مي آورد ، افق از سختي اش رنگين شده و آسمان سنگين . آنگاه كه نيرنگ براين مردم خرده پا و مفتون شده كارساز افتاد و لايه هاي ترس و واهمه بر دل چنگ زده شان انباشته

گشت . آنان را كه خيال دگر شدن در ذهن نمي گنجيد در خيمه دشمن آرام گرفتن و ياران را از انديشه شكست ، كاشته گشت ، چه سود سخن از داد بر زبان چرخاندن و فرمان جهاد بر بد انديشان راندن ، كه فرمانده سپاه را ياوري در ديده نمي جنبد كه هر چه در پيش رو نقش بازي مي كند جز پراكندگي مردمان و افسون ياران نيست ، و او تنها مانده است در حصار سست پنداران و مكرشان . در اين تنگنايي كه نهال نوپاي دين را تند بادهاي بي هويتي و بي تدبيري در هجوم خود ريشه نمايان ساخته اند و هر آن است كه ساختار آن در هم فرو ريزد ، چاره اي جز پذيرفتن صلح و خارج شدن از فروپاشي نيست كه كشته شدن در چنين فضايي جز هدر دادن جان نخواهد بود .
صلح براي بقاي شريعت پيامبر ( صلّي الله عليه وآله )
فرزند فاطمه( عليها السلام ) ، نور ديده رسول و اميد روزهاي زيباي پدر ، رو در روي تبار اميّه ، زخم خورده از ياران و دل كنده از دوستان ، پيمان مي بندد ، صلح مي كند براي بقاي شريعت جد خويش و از هم پاشيده نشدن همين كهنه لباس بر تن دين ، مدينه پاي عقب كشيده است و رهبر خويش را در اوج نياز رها ساخته و در رخوت و نخوت اردو زده ، لشكر امام را جز تني از هم عهدان نامي ديگر نيست و او جز پذيرش پيشنهاد راهي ديگر پيش رو ندارد ، ليك زيركي مي كند و بندهاي پيمان نامه را خود رقم مي زند تا تاريخ شاهد نيرنگ و مردم فريبي پسران تزوير در فردا روز باشد . . . !
حسن (عليه السلام ) در خانه نيز غريب مانده و نزديكترين کس نيز او را همدم نمي شود . رد پاي توطئه در كف گذرگاه انديشه خانه دار او نمايان شده و آرزوهاي نفساني و پندارهاي ابليسي چشم بينا و وجدان و خرد را كور كرده است . حسن (عليه السلام ) در خانه هم تنها مانده و خروش بيداد ستيزش در و ديوار رنگ گرفته را شفاف نمي سازد .
گام هايي آشفته ، دستاني لرزان به سوي اتاقكي در انتهاي راهرو ، با ذهني در جنگ با خويشتن از آنچه لحظه اي بعد روي خواهد داد ؛ هراسي دامنه دار در نگاهش موج مي زند . واهمه از زشتي كردار ، ليك خيال جاي گرفتن در دربار و هم دوشي با بدسرشتان نيك رخسار عقل از او ستانده و قدم در مبارزه با تجلّي اراده خداوند بر زمين نهاده است و هر آن است كه لخته هاي خونِ صبورترين بنده پروردگار ، بر تشت بالا و پايين شود . سم كين از دامن يك زن بر مي خيزد . يك همدم و هم نفس و گوهر وجودي گيتي را در كام رؤياهاي ننگين خود فرو مي برد و در پي تابوتش تيرها را روان مي سازد تا بر پيكر بي جان او نيز همياري پيدا نشود . . . ! واي بر تو اي مدينه ! كه تيرهارا نگريستي و حتي لبخندي تلخ برلبان هم نشينانت جاري نشد . . . !
مدينه ! تو چه كردي با خاندان رسول ؟ !
مدينه ! تو زيبا بودي . گام هاي پيامبر را بر دوش مي كشيدي و چون از ديار هجرت نمود او را در آغوش كشيدي . خانه دو يتيم را پيش كش كردي براي مسجدِ او . سخن هاي او هنوز در دالان هاي حلزوني گوش هايت طنين انداز است كه با اهل من مدارا كنيد و آنان را ميازاريد . . . ! و تو چه كردي با خاندان رسول ؟ مردمِ تو را كدامين طاعون در خويش سوزاند كه ديده بر فريفتگي و شيفتگي دنيا باز نمودند و خورشيد را در كسوف پنداشتند و روشنايي را از مشعل ها جستند .
مدينه ! صداي ناله هاي جانسوز و سجده هاي تا به صبح رسيده سجاد ( عليه السلام ) را هنوز به ياد داري . حضور مكتب ها و ايسم هاي نوپا را ، كه دين را بازيچه افكار خود ساخته بودند ، چگونه در پيچيدگي راز و نياز خويش ، به فراموشخانه ها هدايت ساخت . در آن زمان كه نگاه دژخيم صفت يزيد پنداران ، تو را ، اي وادي نور در يوق خود گرفتار نموده و نشر افكار التقاطي و تفرقه بر انگيز ، هويت اسلام را نشانه گرفته بودند . ولي تو با او نيز وفا نداشتي و قطره اشكي در رفتن در سكوتش جاري نساختي . . .
بيوفايي اهل تو تاريخ را به سوگ نشاند
مدينه ! يادت هست هنگامه اي كه بسيار آدميان آزموده در كسوت شاگردي گام در وادي انديشه و عشق مرداني از سلاله فاطمه ( عليها السلام ) نهاده و بساط علم آموزي از مكتب اهل بيت در كوچه هايت پهن بود و هركس به مقدار خويش از اين سفره رنگين دانش توشه اي بر مي داشت و سفر آغاز مي نمود به دياري ديگر ، براي گسترش انديشه دينيِ برخاسته از قرآن ، شاگرداني كه هركدام دنيايي از معرفت و شناخت را در كوله خود همراه داشتند ، با عظمتي به بلنداي آفتاب و ژرفايي در كلام و بزرگي در گفتار و رفتار .
مدينه ! آيا نگاهت به منبرنشينان مجلس بود كه چگونه در فضاي آكنده به غبار خودكامگي ها و انتقال قدرت در حكومت هاي پوشالي ، بر تربيت انسان هايي والا و انديشمند همت گمارد تا لباس كهنه و مندرس دين ، كه ديگر طراوتي براي حضور در جامعه ، در خويش نمي ديد ، به تازگي و عشق خوي كند و از زير خاكستر دين ستيزي ، ققنوس هاي پر و بال آغشته به نور ، بال گشايند و اسلام ناب را در ميان اذهان به ميهماني آورند و مرزهاي اسلامي را از زمزمه حق جويانه و خدا محور مملو سازند . اما چون سايه هاي قدرت نوباوه عباسيان بر پهنه تو سنگيني كرده ، مردمان ساده انديش تو كلام رهبران خود به پستويي نهادند و بر فريب آنان كه خويشتن وجودي شان را گره خورده در عباس عموي پيامبر مي پنداشتند ، ايستادگي نمودند و مردان نامي حق و ذخيره هاي خداوند بر زمين رنگ گرفته گيتي را در ميان دشنه بد انديشان تنها رها ساختند تا باز هم بيوفايي اهل تو تاريخ را به سوگ نشاند .
آري ، باقر و صادق ( عليهما السلام ) را در همين گوشه به خاك سپردي تا خنده هاي مستانه خودكامگان در درزهاي كاخ هاي خون گرفته انعكاس يابد و تو ، اي مدينه ، در خفّت و خواري ، كه خود براي تن بافتي ، بنشيني و چمپاتمه زني و باريكه هاي نور را در ميان تاريكي هاي آسمان خويش بجويي !
مدينه ! هنوز سينه ات درد را تجربه نكرده و لايه هاي بي خبري در ذهنت نقش بسته است . تو را چه شده كه چنين پاره هاي جگر رسول ( صلّي الله عليه وآله ) را مي آزاري و بر بد انديشي ، بد نگري و واپس گرايي گام مي نهي .
هان ! اي مدينه ، حسن ( عليه السلام ) را به ياد مي آوري كه چگونه در ميان سپاه به سرداري بي ياور بدلش ساختي و او را تنهاترين سردار تاريخ لقب دادي . مردمانت را كدامين بيماري فراگرفت كه چون بزدلان و خوك صفتان در كار و زار و نبرد با دگر انديشان زمان ، به بيراهه ها كوچ نمودند تا مولايشان در هجمه بي ملايمتي ها و نيرنگ هاي امويان تنها بماند .
و تو اي مدينه ، او را آنقدر تنها ساختي كه حتي خانه اش ديگر اقامتگاهي امن براي او نبود و بيم از دست دادن فرزند فاطمه ( عليها السلام ) هر لحظه در ذهن خطور مي كرد تا آنگاه كه گام هاي لرزان آن عفريته ، خرماي زهر آلود را به حضورش پيشكش نمود و تكّه هاي وجودش را بر تشت مسي جاري ساخت . آه ! صداي هق هق تاريخ را هم مي شنوم كه چگونه بر مظلوميت و تنهايي حسن ( عليه السلام ) مي گريد . آن زمان كه تو اي مدفن رسول ( صلّي الله عليه وآله ) بر پيكر بي جان او نيز شفقتي نكردي و تيرهاي كينه را به سويش انداختي ، واي بر تو ، اي مدينه ، كه چنين غيرت از دست داده و بر تيرهاي آويخته بر جنازه صبورترين مردم روزگار ، نواده پيامبر ؛ همانان كه در ثانيه هاي پاياني عمر بر گرامي داشت و پاسداشت وجودشان تو را گوشزد كرد و مزد رسالتش را مهرباني و پيروي از آنان طلب نمود ، مي نگري و لبخند ابليس گون برلبان مردمان بي وفا ونادان خود در آن روزگار جاري مي سازي . . اكنون چشم بر نامهرباني اين ديار مي بندم و . . .
دل به درد آمده و ذهن از هم پاشيده شده . در عجبم از بدسگالي اينان كه چگونه خاندان رسول ( صلّي الله عليه وآله ) را يك به يك روانه گورهاي تنگ ساختند ، در حالي كه قطره اي از درياي مواج انديشه شان برنداشته و جوانه هاي نور و ايمان را در دالان هاي تاريك ذهنشان نكاشتند . چشم بر نامهرباني اين ديار مي بندم و گام در بقيع مي نهم و گذشته را در برابرم به نظاره مي نشينم . . .
بقيع مدفن دختران ، همسران و بسياري از رهگذران اين ديار . . .
كمي آن سوتر ، دختران پيامبر آرميده اند . سلام مي كنم ، آنان زيبا مرا مي نگرند و پاسخ مي گويند : برتو سلام كه ما را زيارت كردي . . . ! پياده روهاي بقيع را به بالا مي روم . درشانه راست من ، همسران پيامبر در آغوش خاك جاي گرفته اند . همه سرشار از خوبی جز يك تن !
اينجا مردان و زناني نقابِ خاك بر چهره كشيده اند كه نامشان بر تارك دين مي درخشد ؛ بزرگاني كه فكر و بازوي خود را فداي افراشتگي درفش اسلام ساخته اند تا جايگاه دين مداري در جامعه اسلامي ارزش خود را كمرنگ نسازد . آنان كه كمر همّت بر اعتلاي دين و خروش بر نيرنگ بازان و دسيسه پنداران اين وادي بسته اند تا جريان هاي سست منشانه و تفرقه اندازانه فروكش كند تا خداجويان و يكتاپرستان ، حقيقت زيباي دين خداوندي را به چشم ببينند . . . !
بقيع مدفن بسياري از رهگذران اين ديار است ، ليك نام برخي چون عقيل ، عبدالله بن جعفر طيّار ، نافع ، مالك ، حليمه سعديه ، صفيه ، عاتكه و امّ البنين ، بر پيشاني خاك برجاي مانده است و در فراموشي دوران به قهقرا نرفته و بر جريان قلم دهر نويسان رانده شده است .
خورشيد روگرفته و رگه هاي سرخ آسمان را شكافته است . نداي ملكوتي اذان فضا را عطرآگين از شميم حضور يار ساخته و سيل مشتاقان را به سوي خويش كشانده است . صحنه زيبايي در برابر چشمانم جلوه نمايي مي كند . مردان و زناني كه چون گم گشتگان راه يافته ، سوي مسجدالنبي سرازير مي شوند ، براي قيام در برابر زشتي ها و ايستادن در برابر يكتا پروردگار جهان .
به نماز مي ايستيم ؛ سياه و سپيد ، عرب و عجم ، حضور فرهنگ هاي متفاوت در كنار يكديگر و به سوي يك قبله ، تمرين يكرنگي مي كنيم . اين است زيبايي اسلام ! چه ساده و بي آلايش ، آدميان را جدا از رنگ چهره و قوميت بندي هاي ساخته ذهن بشر ، در كنار يكديگر ، دوش به دوش و در يك رديف و به سوي يك جايگاه گرد هم مي آورد . همايشي بزرگ با كمترين هزينه ، كه اگر روح نماز و قيام در ميان دل ها ايجاد شود ، غوغا به پا مي شود و دگرانديشان و بد انديشانِ دوران ، در موج خشم اين مردمان ، چون تراشه اي كوچك غرق خواهند شد . . . !
نگاه هاي بدبينانه به دين . . .
اما افسوس كه حضور انديشه هاي تحجّرگرا در مرزهاي جغرافياي اسلام ، شادابي دين و طراوت آزاد انديشي و نقدگويي را به پژمردگي و خمودگي كج انديشي و قلم ستيزي سوق داده و جنبش سلول هاي خاكستري صاحبان خرد را از پژوهش در ژرفاي هويت دين باز داشته و درگير بنيان هاي بي اساس و پوچي مي سازد كه گزينه اي جز پراكندگي ساختار يكپارچه اسلام و آتش افروزي خاكسترهاي مانده و پوسيده تفرقه و نفاق نمي توان يافت ؛ و در اين آب گِل آلود تنها نگاه هاي هرزه و بدبين به تن آرايي دين است كه چون زالويي خون مي مكند و رگه هاي حيات و زندگي را سوي مزارع خويش منحرف ساخته و ذهنِ در كشمكش فرو رفته مردمان را به استعمار مي كشانند . . . !
برخيز ، سالك را فرصتي براي ماندن نيست
تكه هاي كوچك نور بر پلك هايم سنگيني مي كند ، گويي مرا فرمان مي دهد ؛ هان ! برخيز ، سالك را فرصتي براي ماندن نيست . بايد رفت و بر اريكه سخن تاخت و رستاق هاي بر قاف نشسته را نيز به تكاپو فراخواند .
برمي خيزم ، با نگاهي ژرف بين و انديشه اي واقع گرا ، گام در كوچه هاي مدينه مي نهم و كتيبه هاي نقش بسته بر سينه ديوارهاي اين ديار را ورق مي زنم تا شايد خرده سنگ هاي هشته بر مويرگ هاي پندارگرايان جابه جا شوند و جريان سليس و روان پاكي و حقيقت جريان يابد . . . !
مجراهاي شنيداري اهالي مدينه تنگ شده است !
آنگاه كه دروازه هاي سخن اهرمي براي گشوده شدن بر روي پل ذهن نيابند و مسيرهاي منطق جز به بن بست سفسطه و مشاجره ختم نشوند ، چاره اي براي باور كردن انديشه و رسالت باقي نمي ماند و بايد مبارزه كرد . محمد ( صلّي الله عليه وآله ) ايستاده در برابر بزرگان ترسا ، باب هاي سخن گشوده ، ليك مجراهاي شنيداري اينان تنگ شده است و لرزش آواها را باز نمي شناسند . بزرگان مسيحيت نمي خواهند باور كنند ظهور پيامبر جديد را از سوي خداوند و با او به مبارزه برخاسته اند ، گويند مباهله مي كنيم ؛ هر آن كه حق بود خداي او را نگاه دارد . . .