ستاد عمره دانشگاهيان نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاهها

متن كامل :

مقام تن
ابراهیم علیه السلام را دو مقام بوده است: یکی مقام تن و دیگر از آن دل. مقام تن، مکّه و مقام دل، خُلّت. هر که قصد مقام تن وی کند، از همه شهوات و لذّات اعراض باید کرد تا محرم بود و کفن اندر پوشید و دست از صید حلال بداشت، و از جمله حواس را اندر بند کرد و به عرفات حاضر شد، و از آنجا به مزدلفه و مشعر الحرام شد و سنگ برگرفت و به مکه، کعبه را طواف کرد و به منا آمد و آنجا سه روز به بود و سنگ ها به شرط بینداخت و آنجا موی باز کرد و قربان کرد و جامه ها در پوشید تا حاجی بود.
مقام دل
و باز چون کسی قصد مقام دلِ وی کند، از مألوف اعراض باید کرد و به ترک لذّات و راحات بباید گفت، و از ذکر غیر محرم شد ـ و از آنجا التفات به کون محظور باشد، آنگاه به عرفات معرفت قیام کرد و از آنجا قصد مزدلفه الفت کرد و از آنجا سرّ را به طواف حرم تنزیه حق فرستاد و سنگ هواها و خواطر فاسد را به منای امان بینداخت، و نفس را اندر منحرگاه مجاهدت قربان کرد تا به مقام خلّت رسد؛ پس دخول آن مقام، امان باشد از دشمن و شمشیر ایشان و دخول این مقام امان بود از قطعیت و اخوات آن.
محمّد بن فضیل گوید: «عجب از آن دارم که اندر دنیا خانه وی طلبد، چرا اندر دل مشاهدت وی نطلبد؟ که خانه را باشد که یابد و باشد که نیابد؛ و مشاهدات لا محاله یابد. اگر زیارت سنگی که اندر سالی بدو نظری باشد، فرضیه بود، دلی که بدو روزی سیصد و شصت نظر باشد، به زیارت او اولی تر.»
نشان دوست
امّا اهل تحقیق را اندر هر قدم از راه مکه نشانی است و چون به حرم رسند از هر یکی خلعتی یابند. و ابویزید گوید: «هر که را ثواب عبادت به فردا افتد، خود امروز وی عبادت نکرده بود، که ثواب هر نفسی از مجاهدت حاصل است اندر حال.» و همو گوید: «به نخستین حج من به جز از خانه هیچ چیز ندیدم و دوم بار، خانه و خداوند خانه دیدم و سه دیگر بار، همه خداوند خانه دیدم و هیچ خانه ندیدم.»
یکی به نزدیک جنید آمد. وی را گفت:
«از کجا می آیی؟» گفت: به حج بودم.
گفت: حج کردی؟ گفت: بلی.
گفت: از ابتدا که از خانه برفتی و از وطن رحلت کردی، از همه معاصی رحلت کردی؟ گفتا: نی. گفت: پس رحلت نکردی.
گفت: چون از خانه برفتی و اندر هر منزلی هر شب مقام کردی، مقامی از طریق حق اندران مقام قطع کردی؟ گفت: نی. گفت: پس منازل نسپردی.
گفت: چون مُحرم شدی به میقات، از صفات بشریّت جدا شدی؛ چنانکه از جامه؟ گفتا: نی. گفت: پس محرم نشدی.
گفت: چون به عرفات واقف شدی، اندر کشف مشاهدت وقفت پدیدار آمد؟ گفتا: نی. گفت: پس به عرفات ناستادی.
گفت: چون به مزدلفه شدی و مرادت حاصل شد، همه مرادها را ترک کردی؟ گفتا: نی. گفت: پس مزدلفه نشدی.
گفت: چون طواف کردی خانه را، سرّ را اندر محل تنزیه، لطایف جمال حق دیدی؟ گفتا: نه. گفت: پس طواف نکردی.
گفت: چون به منا آمدی، مَنیّت های تو از تو ساقط شد؟ گفتا: نه. گفت: هنوز به منا نرفتی.
گفت: چون به منحرگاه قربان کردی، همه خواست های نفس را قربان کردی؟ گفتا: نی. گفت: پس قربان نکردی.
گفت: چون سنگ انداختی، هر چه با تو صحبت کرد از معانی نفسانی، همه بینداختی؟ گفتا: نه. گفت: پس هنوز سنگ نینداختی و حج نکردی. بازگرد و بدین صورت حجّی بکن تا به مقام ابراهیم برسی.
دعا در حقّ خلق
فضیل بن عیاض گوید: جوانی دیدم اندر موقف، خاموش استاده و سر فرو افکنده. همه خلق اندر دعا بودند، و وی خاموش می بود. گفتم: ای جوان! تو نیز چرا دعایی نکنی؟
گفت: مرا وحشتی افتاده است. وقتی که داشتم از من فوت شد. هیچ روی دعا کردن، ندارم. گفتم: دعا کن تا خدای تعالی به برکت این جمع تو را به سرّ مراد تو رساند. گفت: خواست که دست بردارد و دعا کند، نعره ای از وی جدا شد و جدا با آن از وی جدا شد.
مقصود از حج
پس حجّ ها بر دو گونه بود: یکی اندر غیبت و دیگر اندر حضور. آنکه اندر مکّه در غیبت باشد، چنان بود که اندر خانه خود؛ از آنکه غیبتی از غیبتی اولی تر نیست. و آنکه اندر خانه خود حاضر بود، چنان بود که به مکّه حاضر بود؛ از آنکه حضرتی از حضرتی اولی تر نیست. پس حج، مجاهدتی مر کشف مشاهدت را بود و مجاهدت علّت مشاهدت نی، بلکه سبب است و سبب را اندر معانی تأثیری بیشتر نبود. پس مقصود حج نه دیدن خانه بود، که مقصود کشف مشاهدت باشد.
منبع:حوزه نت